Tag Archives: child psychology

ජීවිතය වෙනස් කරගන්න – පුංචි පාඩමක් 3 – පාට බැලූන්

විකුණුම් අඩු උනාම වෙළෙන්දෙක් පාට බැලූන් කීපයක් උඩට යවනවා. අහසේ බැලුන් උඩ යනවා දැක්කාම දරුවෝ දෙමාපියන්ට ඇවටිලි කරනවා බැලුමක් ඉල්ලලා. වට වෙලා හිටපු දරුවන්ට බැලුන් විකුණලා ඉවර උනු වෙළෙන්දාට කවුරු හරි තමන්ගේ අතින් අදින බව දැනුනා. බලන කොට පුංචි දරුවෙක්. වෙළෙන්දා පහත් වෙලා දරුවාට සවන් දුන්නා. උඩට යන බැලුන් අතර සුදු පාට නැති බව වටහා ගත්තා දරුවා “සුදු පාට බැලූන් උඩ යන්නේ නැත්තේ ඇයි?” වෙළෙන්දාගෙන් විමසුවා. ” බැලුන් උඩ යන්නේ පාට නිසා නෙමෙයි. බැලුම පුම්බලා තියෙන වායුව නිසා” වෙළෙන්දා වටහා දුන්නා. දරුවාගේ මූණට සිනාවක් ආවා. වෙළෙන්දා සුදු පාට බැලුමකට හීලියම් පුරුවලා දරුවාගේ අතට දුන්නා.

මේ පාඩම අපේ ජීවිතයටත් කොච්චර වටිනවාද? අපේ බාහිර රූපයට ලබා ගන්න පුළුවන් හැම දේම අපි දාලා යනවා. මේ බව හොඳටම වටහා ගන්න පුළුවන් කාලයක් මේ එන්නේ. අපි ඇතුළත ලස්සන ගැන කතා කරමු. සිතුවිලි වලින් ලස්සන වෙමු.

sanath gamage – new thoughts ,  සනත් ගමගේ සාරසිත්

Advertisements

ඉසුරුමත් ජීවිතයක් ලබන්න සාර සිතට ආලෝකයක් – පළවෙනි රහස: සිත කුල්මත් කරවන හැඟීම

ආදරයක් ජීවිතයට ලැබුනු පළමු දවසේ ඔබේ සිතට දැනුනු කුල්මත් හැඟීම ඔබට මතකද? ඔබට වෙන කිසීම දෙයක් හිතට නොනැගෙන තරමටම ඒ සිතුවිල්ල ඔබේ සිත වෙලා ගෙන තිබුනා. ඇස් දෙක පියාන නිදාගන්න මට බෑ කියලා ඔබට දැනෙන්න ඇති. අද දවසේ ඉසුරුමත් ජීවිතයක් පිළිබඳ හැඟීම ඔබේ සිතට දැනුනාම, ආදරය දැනුනු තරමටම ඔබේ සිත පිබිදෙනවාද? පිළිතුර ඔවු නම් ඔබ පළමු පරීක්ෂණයෙන් සමත්. හැබැයි ඔබට ඒ පිළිබඳ උත්තරය ඒ තරමටම ශක්තිමත් නැත්නම් අපි තත්වය අදම වෙනස් කරගනිමු. ඔබට ජීවිතය ඉසුරුමත් කරන්න තියෙන ඕනෑකම නිකම්ම පැතුමකින් ඔබ්බට ගිය ලොකු desire එකක් වෙන්න ඕනි. desire කියන්නේ මොකක්ද කියලා මධුර ශබ්ද කෝෂය කියන්නේ මෙහෙමයි. අටිය, අපේක්ෂාව, අභිප්‍රාය, අභිරුචිය, අභිලාෂය, මනදොළ. මේ මොන නමකින් හැඳින්වුවත්, නිකම්ම සිහිනයක්, පැතුමක් විතරකින් එහාට ගිය දැඩි ඕනෑ කමක් සහිත හැඟීමක් කියන එක හොඳටම පැහැදිලියි. සිහිනයක් විතරක් තියෙන අය සිහිනෙත් එක්ක ජීවිත් වෙලා සිහින බිඳ වැටෙන බව කියනවා. ඒත් ආකර්ෂණ නීතිය ජය ගන්න ඔබට ලොකු ඕනෑ කමක් තියෙන්න ඕනි.

මේ ඕනෑ කම කොයි තරම් වෙන්න ඕනද කියලා තේරුම් ගන්න පුළුවන් ලස්සන කතාවක් තියෙනවා. දවසක් තරුණයෙක් සොක්‍රටිස් මුන ගැහෙන්න ගියා ප්‍රශ්නයක් විසඳා ගන්න. ඔහුගේ ප්‍රශ්නය උනේ ජීවිතය සාර්තක කරගන්නේ කොහොමද කියලා අහන්න. සොක්‍රටිස් පිළිතුරක් වෙනුවට තරුණයාට පසු දින උදේ ගඟ ළඟට එන්න නියම කළා. තරුණයාත් කුතුහලයෙන් ගෙදර ගිහින් පසුදා උදේන්ම ගඟ ළඟට ආවා. ඒ වෙනවිටත් සොක්‍රටිස් ඇවිත්. තරුණයා මුල් ප්‍රශ්නයම නැවත ඇසුවා. සොක්‍රටිස් තරුණයාගෙන් ඇසුවා දියුනු වෙන්න කොච්චර ඕනැ කමක් තියනවාද කියලා. තරුණයා පිළිතුරු දුන්නා ලොකු ඔනෑ කමක් තියනවා කියලා. සොක්‍රටිස් නැවතත් අහනවා කොච්චර ලොකු ඕනැ කමක්ද කියලා. තරුණයාට ඒ ගැන හොඳ වැටහීමක් තිබුනේ නැ. සොක්‍රටිස් තරුණයාට ගඟ මැදට යන්න කියා තරුණයාගේ පස්සෙන් ගඟට බැස්සා.

තරුණයාගේ නහය ළඟට වතුර තියෙන තරම් ගඟ මැදට ගියාම, සොක්‍රටීස් එක වරම තරුණයා බෙල්ලෙන් අල්ලා වතුරේ එබුවා. ඔක්සිජන් නැතුව නිල් පාට වුන තරුණයා තම උපරිම ශක්තිය යොදවලා දේහධාරී සොක්‍රටිස් පෙරළගෙන වතුරෙන් ගොඩට ආවා. සොක්‍රටීස් හති දමමින් සිටි තරුණයා නිවුන පසු පැනයක් ඇසුවා. වතුරේ යට ඉන්න විට ඔහුගේ උවමනාව මොකක්ද කියලා. තරුණයා කීවේ ඔහුට හුස්ම ගන්න උවමනා උන බවයි. සොක්‍රටිස් ඇහුවා නැවතත් කොච්චර ඕනෑ කමක් තිබුනාද කියලා හුස්ම ගන්න. තරුණයා කීවේ එපමණ ඕනෑ කමක් කවදාකවත් ඇති වෙලා නෑ කියලා. සොක්‍රටිස් තරුණයාට කියා දුන්නා ජීවිතේ ඉසුරුමත් කරගන්න නම් වතුරේ ගිලිලා මැරෙන්න යන කෙනෙකුට හුස්ම ඕනි තරම් ඕනි කමක් සිතේ ඇති කර ගන්න ඕනි කියලා.

ඉසුරුමත් ජීවිතයකට ඔබට තිබෙන උවමනාව ඔබේ ඇතුලෙන්ම එන ලොකු ගින්නක් වෙන්න ඕනි. ඇතුලෙන්ම කියලා මම කීවේ ඔබේ හදවතින්ම එන්න ඕනි කියන දෙය සිතා ගෙන. මනසින් ඇති කරගන්න සිතුවිල්ලකට වඩා හදවතින්ම ඕනෑ කමක් ඇතිකරගන්න ඕනි. මනස එහෙම නැත්නම් ඔබේ උඩු හිත තර්කානුකූලව සිතන විට සැකය ඇති වෙනවා. සැකය ඔබ ළඟ තියෙන විට ඔබ උකටලී වෙනවා. ඉච්චාබංග වෙනවා. ඒත් ඔබේ හදවත එහෙමත් නැත්නම් ඔබේ යටිසිත ඔබේ හැඟීම් වලට බලපානවා. ඉසුරුමත් ජීවිතයක ඕනෑ කම ඔබේ යටි සිත බාර ගත්තාම ආකර්ෂණ නීතිය බලපානවා. තවත් වැදගත් දෙයක් තියෙනවා. ඔබේ මනස තර්කයත් ‍යටිසිත හැඟීම් පාළනයත් කරන නිසා තර්කයත් හැඟීම් අතර ගැටුමක් ඇතිවුනාම නිතරම හැඟීම් ජය ගන්නවා. මේ නිසා ඔබේ හැඟීම් කළමණාකරණය ඉසුරුමත් ජීවිතයක පදනම වෙනවා. ඒ වගේම තර්කයත් හැඟීම් අතරත් එකඟ බව ඉසුරු ඔබ කරා ආකර්ෂණය ඉක්මන් කරනවා.

සිහිනයකට එහා ගිය ලොකු උවමනාවක් ගැන මම නැවත නැවතත් ඔබට මෙහිදී නැවත නැවතත් කියන්නේ ඇයි? සිහිනය මනසේ උපකරණයක් විතරයි. ඔබ සිහිනයක් දැක්කාට මනස එය ළඟා කර ගන්න සුදානම් වෙලා නැ. ඔබ දකින සිහිනය ඔබේ හදවතට දැනිලා නෑ. ඒ නිසා හැම සිහිනයක්ම ඉටු වෙන්නේ නැහැ. සිහිනය සිතැඟියාවක් හා දැඩි අභිලාෂයක් බවට පෙරළුනාම, එය ඔබේ යටි සිතේ පාළනයට නතු උනාම හැඟීම් වෙනස් වෙන්න පටන් ගන්නවා. තවත් ලෙසකින් කියනවානම්, ඔබේ පැතුම, භාවයක් බවට පෙරළෙන විට, එම සිතුවිල්ල  භෞතික යතාර්ථයක් බවට පෙරළෙනවා.ඔබ බොහෝ විට දැක ඇති මිනිසුන් පැතුම් පැතුවත්  ඒ පැතුම සැබෑවක් කරගන්න කැපවී වැඩකරන්නේ නැතිව ඉන්න බව. ඇයි ඒ වගේ වෙන්නේ. මනසට පැතුමක් ආවත් ඒ පැතුම යටිසිතේ හැඟීමක් ඇති නොකරන තාක් ක්‍රියාත්මක වීමක් ඇතිවෙන්න පෙළඹීමක් ඇති කරන්නේ නැ. ඔබට දෙයක් දිනා ගන්න සිතුවත්, පැතුවත් ඔබේ හදවත එය පිළිගෙන නැත්නම් හෝ ඊට වෙනස් දෙයක් විශ්වාස කරනවානම් ඒ පැතුම ඉටු වෙන්නේ නැහැ. පැතුම් පතන එක විතරක් කරන පුරුද්ද නවත්තලා ඒ වෙනුවෙන් වැඩකරන්න පටන් ගනිමු. ඒ වෙනුවෙන් හැඟීම් වෙනස් කරගන්න පටන් ගනිමු. ක්‍රියාත්මක වෙන්න පටන් ගත්තාම ඔබේ භාවයන් වෙනස් වෙනවා. පැතුම ඉටු වෙන්න එය ඔබේ අත් දෙකට ලබා ගන්න යන්නේ කාලය පිළිබඳව ප්‍රශ්නයක් විතරයි. ඔබ එය ඉටු කර ගන්නවා මයි


සිතන්න අළුතින් – දිනන්න දිවියෙන් – ( චිත්ත වේග කලමනාකරණය පිළිබඳව අළුත්ම සොයා ගැනීම්)

චිත්ත වේග එහෙම නැත්නම් භාව කලමනාකරණය (Emotional Management) කරගන්න පුළුවන් හොඳ මානසික ශක්තියක් ඇති අයට.  තමන්ගේ ශරීර සුවතාව හොඳින් පවත්වා ගන්න පුළුවන් චිත්ත වේග කලමනාකරණය හොඳ නම්. එහෙම කරන්න අපහසු අයට එයින් මිදීම පිළිබඳව අළුත්ම සොයා ගැනීම් තියෙනවා. ප්‍රශ්න අභියෝග හමුවේ සමහරුන් වාර්තා බිඳින විට,  තව බොහෝ දෙනෙක් ඇද ගෙන වැටෙනවා. ප්‍රශ්න ගැටළු එන විට සමහරුන් ආත්ම විශ්වාසය වැඩි කරගෙන, සබඳතා තව තවත් හොඳින් ගොඩනගා ගන්නවා. ජීවිතයම මුළුමනින්ම ජීවත් වෙන්න අපල කාල එහෙම නැත්නම් අමාරුම කාල යොදා ගන්නවා.

කෙටියෙන්ම කීවොත් ඔබ හැඟීම් කළමනාකරණයට දක්වන දක්ෂතාව ඔබේ අනාගතය තීරණය කරන ප්‍රධානම කරුණ වෙනවා. භාවයන් එහෙම නැත්නම් හැඟීම් සමතුළිත කරගන්න ඔබට විශාල කාලයක් සහ ආයාසයක් යොදවන්න වුනත්, එයින් ලැබෙන ප්‍රතිපළ ඊට වඩා බෙහෙවින්ම වැඩි වෙනවා. උත්සහ කළොත් එය ඉතාම පහසු පියවර කිහිපයක්. මේ ලිපි පෙලෙන් බලපොරොත්තු වෙන්නේ ඔබට තනිවම කරන්න පුළුවන් දේ සරළ සිංහලෙන් කියලා දෙන්න.

දිනක් මහාචාර්ය ගල්මන්ගොඩ මහතා සාකච්චාවකදි මතක් කළා, ඔබට මානසික රෝගයක් තියෙනවාද කියලා අහන එක වැඩක් නැති දෙයක් කියලා. හේතුව අපි සියලු දෙනාටම එහෙම තත්වයක් තියෙන එක පොදුවේ දන්න පිළිගන්න දෙයක්. අපි අහන්න ඕනි වෙන්නේ ඔබට කොපමණ ප්‍රතිශතයක මානසික රෝගී තත්වයක් තියෙනවාද කියන එක විතරයි. ( Never asked are you mad. Its understood. What you have to asked what is the % of your madness)

හැබැයි මේ ලිපි පෙලෙන් සාකච්චා කරන ලෝ පුරා පිළිගත් උපක්‍රම භාවිතා කළොත් ඔබට වඩා හොඳ සෞඛ්‍යමය තීරණ ගන්න පුළුවන් වෙනවා.  ඒ මගින් ඔබේ හැඟීම් කළමනාකරණය හොඳ වෙනවා. ඔබට සතුට සහ සැහැල්ලුව ලැබෙනවා. ආත්ම අභිමානය වැඩි වෙනවා. ඔබට ලැබෙන හොඳම පුවත නම් ආතතිය ජය ගන්න පුළුවන්.  ඒ මගින් ඔබේ හැඟීම් කළමනාකරණය හොඳ වෙනවා. ඔබට සතුට සහ සැහැල්ලුව ලැබෙනවා. ආත්ම අභිමානය වැඩි වෙනවා. ඔබට ලැබෙන හොඳම පුවත නම් ආතතිය ජය ගන්න පුළුවන්. අභියෝග දිනන්න නැගිටින්න පුළුවන්. බිඳ වැටීම හමුවේ සිනහ නගන්න පුළුවන්. සුවයෙන් ජීවිතයම දිනන්න පුළුවන්. හොඳ හැඟීම් කළමනාකරණය මගින් අපි කතා කරන්නේ ඔබ සහ ඔබේ සිතුවිලි ගැනයි. සබඳතා වල වටිනා කම් ගැනයි. හැඟීම් වල ගැති බවෙන් මිදී හොඳ තීරණ ගැනීම වගේම අපහසු අවස්තාවලදී ඉවසීමෙන් සහ සංයමයකින් කටයුතු කිරීම ගැනයි.

අපි මේ යටතේ වැඩි දුරටත් කතා කළ යුතු කොටස් පිළිබඳව හොයා බලමු.

භාව කළමනාකරණය

භාව සංනිවේදනය

භාව බුද්ධිය

සිනාව – හොඳම බෙහෙත

චිකිත්සා සහ උපදේශනය

ස්වෙච්ජා සේවය සහ එහි වාසි

කෝපය ජයගැනීම

භාව කුසලතා අත් බෙහෙත්

ක්ෂණිකව ආතතිය ජය ගැනීම

දරුවන්ගේ හෝම් වර්ක් කරදරයට තිතක්. ඔබට සුවයක්…

පාඩම් වලට අකමැති වගේම, පාඩම් වලින් ඉහළ ප්‍රතිපළ නොලබන දරුවන් පාඩම් වලට යොමු කරවන්නේ කොහොමද? අද දෙමාපියන් ගේ ජනප්‍රිය ප්‍රශ්නයක්. දරුවන් අදක්ෂයන් නොව ඔවුන්ගේ ඉගෙනීම් හැකියාවන් ඉහළ නැංවීමට කටයුතු නොකරන බැවින් මේ ගැටළුව ඇතිවෙනවා. හොඳ ප්‍රතිපළ ලබන දරුවන් ටත් ඉගෙනීමේ දක්ෂතා වැඩි දියුනු කිරීමෙන් තව තවත් පහසුවෙන් සහ කැමැත්තෙන් ඉගෙනීම කරන්න පුළුවන් කම ඇති කරගන්න පුළුවන්. දරුවන් තමන් පිළිබඳව ඇති කර ගන්නා සුභවාදි හැඟීම් වගේම, තම කුසලතා පිළිබඳව ඇති පෝෂණීය හැගීම් වැදගත් වෙනවා. දරුවන්ට තමන් තුළ පවතින තමන් සතු පාළනය පිළිබඳ හැඟීම වර්ධනය වීම අත්‍යවශය වන කරුණක්. අපි මේ දෙය වැඩි කරගන්න කළ හැකි දේ පිළිබඳව සොයා බලමු.

මම සුපිරි බුද්ධිමතෙක් නෙමෙයි”, ඇල්බර්ට් අයින්ස්ටයින් වරක් ප්‍රකාශ කළා. “එහෙම උනේ මම කොච්චර අමාරු උනත් ප්‍රශ්නයක් නිමා වෙනතුරුම එක විදිහටම එල්ලිලා හිටපු නිසා” හෝම් වර්ක් කරන්න දරුවන්ට තියෙන්නේ ඒ වගේම මනසිකත්වයක්ද? දරුවන් වර්ග දෙකක් දකින්න පුළුවන්.

පළමු කොටස:
* අභියෝග බාර ගන්න කැමතියි
* තමන්ම වැඩ ටික පටන් ගන්නවා
* හොඳ අවදානයෙන් සහ දැඩි උත්සහයෙන් වැඩ කරනවා
* ඉගෙන ගන්නත් හෝම් වර්ක කරන්නත් හරිම ආසයි.
* අමාරු වැඩ වලදී ඒකත් එක්ක ගැටෙන්න ලස්සන උපක්‍රම පාවිච්චි කරනවා
* වැඩක් පටන් ගත්තාම ඉවර වෙනකන්ම කරනවා

දෙවන කොටස:
* අභියෝග බාර ගන්න අකැමතියි
* වැඩ ටික පටන් ගන්න කවුරු හරි බල කරන්නම ඕනි
* අඩුම උත්සහයකින් වැඩ කරනවා
* ඉගෙන ගන්නත් හෝම් වර්ක කර්ක් කරන එක කල් දාන්න උනන්දු වෙනවා
* අමාරු වැඩ වලදී ඒකෙන් කට්ටි පනින්න ලස්සන උපක්‍රම පාවිච්චි කරනවා
* ඉවර නැති වැඩ හුඟාක් තියෙනවා.

ඔබේ දරුවා ඩෙවන කොටසේනම් මේ ටික දිගටම කියවන්න.

මුල්ම නීතිය – දරුවන් ස්වභාවයෙන්ම හෝම් වර්ක් කරන්න අකමැතියි. විශේෂයෙන්ම පාසලේ සහ ටියුෂන් වල වැඩ වැඩි උනාම ඒක කරන්නේ නැතුව ඉන්න කොහොමත් කැමතියි. කැමැත්තෙන්ම ඔවුන් තමන්ගේ හෝම් වර්ක් කරන්න පටන් ගන්න සිහිනයෙන් මිදිලා වැඩේට බහින්න හිත හදා ගන්න. ඔවු මට තේරෙනවා. ඔයාත් ඔෆිස් වැඩ ඉවරවෙලා තවත් කරදරයක් කියලා හිතනවා. ඒත් අපි මෙකට හිත හදා ගත්තාම වැඩේ ලේසියි.

දෙවන නීතිය: ඔබ කොතරම් සිහින මැවුවත් ඔවුන් කැමැත්තෙන් ගිහින් පාඩම් වැඩ තනිවම කරන්නේ නැහැ. ඔබ සිතන පතන විදිහට ආකල්ප දරන කෙනෙක් කරන්නත් බෑ. ඔහුගේ පෑන නිකම්ම ලියවෙන්නෙත් නෑ.

හැබැයි බලපෑම් කරන්න බැරි උනත් උදවු කරන්න පුළුවන්. සුභවාදි මෙත් සිතුවිලි සහිතව ආදරය ඉතිරෙන හදින් කරන ආරාධනා වන්ට පෙළඹවීම් කරන්න පුළුවන්. ඔබේ මෙත් සහිත මානසික සිතුවම් පෙරදැක්මට ඔහුගේ සිතුවිලි වලට බලපෑම් කරන්න පුළුවන්.ආරාධනාවන් සහ උනන්දු කිරීම් වලට ඔහුගේ අදහස් වෙනස් කරන්න පුළුවන්.

තුන් වන නීතිය: හෝම් වර්ක් ඔවුන්ගේ ප්‍රශ්නයක්. ඔවුන්ගේ පෑන් ලියවිය යුතුමයි. ඔවුන් පුටුවේ වාඩිවිය යුතුමයි. ඔවුන් ගෙදර ගේන්නේ ඔවුන්ගේ රිපෝර්ට් කාර්ඩ් එකයි.

බොහෝ දෙමාපියන් සිතන්නේ හෝම් වර්ක් ඔවුන්ගේ ප්‍රශ්නයක් ලෙසයි. ඒ නිසා ඔවුන් අන්තවාදි ලෙසින් ප්‍රශ්න විසඳන්න හදනවා. තර්ජනය කිරීම්, කෑගැසීම්, බලකිරීම්, තරවටු කිරීම්, අල්ලස් ලබා දීම්, අපහාස කිරීම් සහ වරප්‍රසාද අත්හිටූවීම් සිදුකරනවා. ඔබ දැකලා තියෙනවාද ඒ එකක් වත් එක දිගටම ප්‍රථිපළ ගෙනත් දෙන්නේ නැති බව.

දෙමාපියන් ලෙසින් අපේ යුතුකම හෝම් වර්ක් කරන්න පරිසරය, ක්‍රියාවලිය සහ පද්දතිය සකස් කරලා දෙන එක. ඒක කරන එක ඔවුන්ගේ වැඩක්.

# පළමු ගුරුකම
“හෝම් වර්ක් වෙලාව” ඔබේ වචන මාලාවෙන් ඉවත් කරන්න. “පාඩම් කරන වෙලාව” ඒ සඳහා ඇතුල් කරන්න. හැම දරුවෙකුටම පාඩම් කරන වෙලාවක් තිබිය යුතුයි. හෝම් වර්ක් කරන මේසයක් නැතත් පාඩම් කරන මේසයක් තිබිය යුතුයි. මේ තුළින් ම, අද හෝම් වර්ක් නැහැ යන තර්කය බිඳ දමන්න පුළුවන්. ඉගෙන ගන්න වෙලාවට කරන්න ඉතිරි වෙලා තියෙන හෝම් වර්ක් ප්‍රමානය දැක්කාම ඔබට පුදුම හිතේවි.

# දෙවන ගුරුකම
පාඩම් කරන වේලාවක් සම්බන්දව එකඟතවයකට එන්න. දරුවාත් සමග කතා කරන්න. මේ සඳහා යෙදවිය යුතු කාලය දරුවාගේ පන්තිය සමග වෙනස් වෙනවා.

දිනපතා පඩම් කළ යුතු කාල සීමාවන් පහළින් දක්වා ඇත.

Written by Sarasith

දිනපතා පඩම් කළ යුතු කාල සීමාව

මග පෙන්වීම් සහිතව

තනිවම

පෙර පාසල්

මිනිත්තු30

මි 30-60

Grade 1-3

පැ 1

මි 60-75

Grade 4-5

පැ1-1.5

මි 75-90

Grade 6-8

පැ 1.5-2

පැ 1-3

Grade 9-10

පැ 2+

පැ 2-4

Grade 11-12

පැ 2+

පැ 3-5

අයින්ස්ටයින්ට වයලිනයක්

ඇල්බට් අයින්ස්ටයින්
ඇල්බට් අයින්ස්ටයින් පිළිබඳව ඔබේ සිතුවිල්ල කුමක්ද? ඔහු ලොව බිහිවූ විශිෂ්ටතම විද්‍යාඥයෙක්ද? එහෙමත් නැත්නම් ඉගෙනගන්න පුළුවන් කමක් නැති පල් මෝඩයෙක් ද? පුංචි අයින්ස්ටයින් දවසක් ගෙදර ආවේ ගුරුවරියගෙන් තුන්ඩු කෑල්ලකුත් අතින් ගෙන. එහි තිබුනේ මේ මැට්ටා ඉගෙන ගන්න බැරි කෙනෙක් ලෙස හංවඩු ගහලා. ආයෙත් ඔහු පාසල් නො එවන ලෙස කියා තිබුනා. නමුත් ඔහුගේ අම්මා මේ කතාව පිළිගත්තේ නැහැ. අම්මා මොකක් හෝ හේතුවකට පුංචි අයින්ස්ටයින් ට වයලිනයක් තෑගි දුන්නා. අයින්ස්ටයින් තමන්ගේ ජීවිතය පිළිබඳව කතා කරද්දි කියන්නේ වයලින් වාදනය ඔහුගේ මොළයේ හැකියාවන් වැඩි කළ බවයි. සංගීතයට කළ හැකි දේ බොහෝමයි. අපි මේ ගැන තවත් කතා කරමු.

Sarasith

මතක සිතුවමක් සකසමු

ඔබ මතක සිතුවම් පිළිබඳ ලිපිය කියවා මෙය කියවන්න.

ඕන දේවල්

කොළයක්
පාට පෑන්
ඔයාගේ මොළය

කරන විදිහ
1. දිගටම කියවන්න

පාඩම් කරන්න පහසුම මග – මතක සිතුවම් (Mind Mapping)

ඔයාට හෝම් වර්ක්(Home Work) වලට ගත කරන කාලය අඩකින් අඩු කරලා ටිකක් වැඩිපුර හිනාවෙන් ගතකරන බව හිතා ගන්න. ඔයා කළ යුතු ව්‍යාපෘතියට හොඳ ආරම්භයක් ලබා ගෙන ඉතා හොඳින් නිම කළ හැකි සූත්‍රයක් හොයා ගත්ත බව මවා ගන්න. හිතන්න ඔයා රහස් බලගතු මන්ත්‍රයක් ලැබුනොත් ගැටළු පහසුවෙන් විසඳන්නත්, මතකය වැඩි කරගන්නත්. ඇත්තටම දැන් මේ සිහිනය සැබෑවක් කර ගන්න ඔයාට පුළුවන්. ඒ බලගතු රහස් මංත්‍රය තමයි මතක සිතුවම් කියලා කියන්නේ.

Mind Mapping වලට නියමිත හරි සිංහල වචනයනම් මානසික අනුරූපිත වෙන්න ඕනි. හැබැයි මම මේ සඳහා යොදා ගන්නේ මතක සිතුවම් කියන වචනය. මම ඔබෙන් ඉල්ලනවා හොඳ නමක් යෝජනා කරන්න කියලා.

මොකක්ද ඇත්තටම මේ මතක සිතුවම්?
*** මතක සිතුවම් ඔබට අවශ්‍ය තොරතුරු මතකයට ඇතුල් කරන්නත්, නැවත ලබා ගන්නත් පුළුවන් පහසු ක්‍රමයක්
*** මතක සිතුවම් පාඩම් කිරීමෙ සහ පුණරීක්ෂණය කිරීමේ ඉක්මන් ප්‍රථිපළ පෙන්වන නවීන ක්‍රමයක්
***මතක සිතුවම් අළුත් අදහස් සහ ව්‍යාපෘති වඩා හොඳින් කර ගන්න පුළුවන් ක්‍රමයක්

මතක සිතුවම් කියන්නේ ඔබ ලබා ගන්නා තොරතුරු, වචන, පාට, ඉරි සහ චිත්‍ර මගින් සංවිධානය කරන ඔබේ ධාරණ ශක්තිය වැඩි කරන පහසු උපක්‍රමයක්. මතක සිතුවම් නිසා ඔයාට….
*** පහසුවෙන් මතක තබා ගන්න ,
*** නව අදහස් ඇති කරන්න,
*** හොඳ ප්‍රථිපළ ලබා ගන්න,
*** ඔබේ අදහස් සහ ජීවිතයම ක්‍රමානුකූළ කරන්න පුළුවන් විනෝදාංශයක්.
කොහොම උනත් අන්තිම ප්‍රථිපළය ඔයාගේ විනෝදය වැඩි වීම තමයි.

මතකද අපි කථා කරපු වම් මොළයේ සහ දකුණු මොළයේ වෙනස් කම්. අපිට ඉගෙන ගන්න තියෙන දෙයක සටහන් තබා ගන්න උනාම වැඩි පුර භාවිතා වෙන මොළය මොකක්ද?
බලන්න සටහනක් තියා ගන්න අපිට කරන්න වෙන දේවල්
ඉරි තියන කොළ
ලයිස්තුගත තොරතුරු
වචන
තර්කානුකූල බව
පංති කාමරේත් පේලි වලටම නේද? මොනා හරි දෙයක් මතකයෙන් ගන්න ඕනි උනාම වචනයි අංකයි ඔබ මතකයට නඟා ගන්න උත්සහ කරනවා නේද? මේ හැම එකක්ම වම් මොළයේ දක්ෂතා. ඒ කියන්නේ ඔයා මතකය සඳහා මේ ගතානුගතික ක්‍රම නිසා පාවිච්චි කරන්නේ මොළයේ ශක්තියෙන් හරි අඩක් විතරයි.

හැබැයි මතක සිතුවමක් නිර්මාණය කරන්න පටන් ගත්තාම, ඔයාට ප්‍රධාන අදහස සිතේ තියා ගෙන අතුරු හැම අදහසක්ම එකතු කරගන්න වෙනවා. එහෙම උනාම ඔයාගෙ මොළයේ කොටස් දෙකම පාවිච්චි කරන්නම වෙනවා. එහෙම උනාම ඒ මතකය ඉරා දාන්න හරිම අමාරුයි. එහෙම වෙන්න බලපාන ප්‍රධානම හේතුව තමයි මොළය හිතන්නේ වර්ණ සහ චිත්‍ර වලින් වීම.

මතකද ඔයාගේ හිත ගත් කෙනෙක්. මොනාද මතක් වෙන්නේ. ඔවු. එයගේ මූණ නේද? හිතන්න මෙහෙම. ඔයාගෙ ගෙදර අත හැරලා ඔයාට පිටරටකට යන්න වෙනවා. ඔයාට ඕනි ගෙදර තියන විදිහ මතක තියා ගන්න. කොහොමද මතක තියා ගන්නේ? සටහනක විදිහටද ලයිස්තුවක් විදිහටද? නෑ නෙද? ඔයා මතක තියා ගන්නේ සිතුවම් වලින්. මේ උපක්‍රමය පාවිච්චි කරාම පඩම් මතක තියා ගන්නත් ඔයාට හොඳට පහසුවෙන් පාඩම් කරන්න පුළුවන් වේවි. ට්‍රයි කරමුද?

අඳින විදිහ ඉගෙන ගන්න කලින් මේ ගැන ඔයාට හොඳ අවබෝධයක් ලබා ගන්න මම අන්තර්ජාලයෙන් හොයා ගත්ත මතක සිතුවම් කිහිපයක් පෙන්වන්නම්. මේවාගේ අයිතිය හා ගෞරවය ඒ වෙබ් අඩවි සංස්කාරක වරුන්ට හිමි වෙන්න ඕනි.

මෙන්න තවත් මතක සිතුවම් කිහිපයක්

අපි මතක සිතුවම් සකසන විදිහ අපි මීළඟ පාඩමෙන් ඉගෙන ගනිමු.

Sarasith by Sanath Gamage

විභාගය ජයගන්න නම්, හොඳින් නිදා ගන්න.

විභාගයක් ඉදිරියේදී තියනවා නම්, මුලින්ම කැප කරන්න වෙන්නේ නින්ද. විභාගය සහ නින්ද අතර තිබෙන්නේ ප්‍රතිලොම සම්බන්දයක්. විභාගයක් ජය ගන්න, ඔබේ බුද්ධි මට්ටම ප්‍රශස්තව තිබිය යුතුයි. විභාගයක් කියන්නේ ඔබ පාඩම් කරපු දේ නැවත ලිවීමක් විතරක් නම්, නිදි මරාගෙන පාඩම් කරලා ඒ ටික සියල්ල විභාග මධ්‍යස්ථානයේදී ලියගන්න පුළුවන්. ජය ගන්නත් පුළුවන්.

ඒත් විභාගයක් කියන්නේ වැමෑරීම නෙමෙයි. විභාගයකදී ගැටළු අවබෝදය සහ විසඳීම අනිවාර්ය වෙනවා. අද අපි ඉදිරියේ දකින්න තියෙන ප්‍රදාන ගැටළුවක් තමයි හොඳින් පාඩම් කරන ළමුන් විභාග වලින් බලාපොරොත්තු වූ තරම් හොඳ මට්ටමක් කරා ළඟා වී නොතිබීම. ඒත් විභාගයක් කියන්නේ වැමෑරීම නෙමෙයි. විභාගයකදී ගැටළු අවබෝදය සහ විසඳීම අනිවාර්ය වෙනවා. අද අපි ඉදිරියේ දකින්න තියෙන ප්‍රදාන ගැටළුවක් තමයි හොඳින් පාඩම් කරන ළමුන් විභාග වලින් බලාපොරොත්තු වූ තරම් හොඳ මට්ටමක් කරා ළඟා වී නොතිබීම. මේ ගැටළුව සඳහා නින්ද සහ බුද්ධිය අතර තියෙන මේ ප්‍රතිලෝම සම්බන්දයත් වග කිව යුතුයි.

නිදි මැරීම බුද්ධි මට්ටම අඩු කරන්න හේතු වන බව වෛද්‍යවරුන් සොයා ගෙන තිබෙනවා. මේ තත්වය අපි ඉදිරියේ වඩාත් වැඩි අභියෝගයක් එල්ල කරනවා. ඒ තිබෙන කාලය වඩාත් හොඳින් පාවිච්චි කිරීම. විභාගය කිට්ටු වෙන්න වෙන්න නින්ද අඩු කළ යුතු නැහැ. විභාගයට පෙර දින අනිවාර්යයෙන්ම හොඳින් නිදා ගත යුතුමයි. මේ සාකච්චාමය වැඩ සටහන මේ පිළිබඳව තව දුරටත් සාකච්චා කරනවා.

කෙටි කාලීන මතකය සහ දිගු කාලීන මතකය

ඔබ ලබා ගන්නා තොරතුරු තත්පර කීපයක සිට විනාඩි කිහිපයක් ඔබේ මතකයේ තිබී එය අමතක වීමට පුළුවන්. දුරකථන අංක කිහිපයක් එකින් එක කියවා එය භාවිතා කර ඇමතුම් ලබා ගන්නා මොහොතක් ගැන මෙනෙහි කරන්න. එම කාර්ය්‍ය කිරීමට එම අංක මතකයේ තිබුනත් විනාඩි කිහිපයකට පසුව එම අංක ඔබේ මතකයෙන් ගිලිහි යයි. පහසුවෙන් බිඳෙන සුළු කෙටි කාලීන මතකයට හැම දුරකතන අංකයක්ම මතක තබා ගැනීමට සිදු වුනොත් ඉතාම කෙටි කාලයකින් එම මතක ගබඩාව පිරී යාවි. එම නිසා කෙටි කාලීන මතකයේ ස්වභාවයම එම තොරතුරු අමතක කර දැමීමයි.

ඔබට සාමාන්‍යයෙන් එක් වර පහසුවෙන් තබා ගත හැක්කේ දත්ත හතරක් පමණයි. ඒ ප්‍රමාණය දොළහක් වුනොත් ටිකක් අපහසු වෙනවා. ඔබට දත්ත 150ක් මතක තබා ගන්න නම් අපි වෙනත් උපක්‍රමයක් පාවිච්චි කරන්න වෙනවා. මේ චේදයේ මුල් වාක්‍ය දෙකේ අකුරු 150 කට වඩා වැඩියි. හැබැයි ඒ වාක්‍ය දෙක මතක තබා ගැනීම පහසුයි. ඔබේ කෙටිකාලීන මතකයට මේ හැකියාව ලැබුනේ ඒ අකුරු වලට අරුතක් එක් වූ නිසා. ඔබට මතකයට ගත යුතු දේ වලට අරුතක් දෙන්න. එවිට මතක තබා ගැනීම පහසු වේවි.

ඔබ දුරකතන අංකයක් පාවිච්චි කරන විදිහටම ඔබේ පාඩම් මතක තබා ගන්න උත්සහ කරනවා නම් ඒ පාඩම් වලටත් අත්වන ඉරණම ඔබ වටහා ගන්න ඇති. 0773658658 අංකය අංකිත දහයම මතක තබා ගැනීමට එය වඩා හොඳින් සංවිධානය කර ගත යුතුයි. 0773 658 658 ලෙස අංකිත වෙන් කර ගත් විට එය වඩාත් පහසු වේවි. අංක රිද්මයට කියන්න පුළුවන් උනාම මතක තබා ගැනීමේ හැකියාව තවත් වැඩි වෙනවා. කෙටි කාලීන මතකය වැඩි කරගන්න පුළුවන් හොඳ ක්‍රීඩාවක් ඔබට අන්තර් ජාලයේදී කරන්න පුළුවන්. බ්‍රේන් වර්ක්ෂොප් වෙබ් අඩවිය ඔබට මේ සඳහා යොදා ගන්න පුළුවන්.

අපි ඉදිරියේ ඇති අභියෝගය අවශ්‍ය තොරතුරු දිගු කාලීන මතකයට ගැනීමයි. අපි මේ ගැනත් කථා කරමු.

Sanath Gamage
සනත් ගමගේ

ක්‍රියාත්මක වෙන්න

වඩා වැදගත් වෙන්නේ අපි සිතන දෙය, අපි දන්නා දෙය හෝ අපි විශ්වාස කරන දෙය නොවෙයි. අවසානයේදී වඩාත් වැදගත් වෙන්නේ අපි කළ දෙයයි. දැන්මම ක්‍රියාත්මක වෙන්න.
– ජෝන් රස්කින් (ඉංග්‍රීසි ලේඛක) John Ruskin

මිරිවැඩි සඟළක් ඉල්ලා හැඩුවෙමි

ඔයාට ඔයා ලඟ තියෙන දේවල් කොච්චර නම් වටිනවද කියලා මට කියන්න. ඔයාගේ මුහුණ වගේ ලස්සන මුහුණක් වෙන නෑ කියලා ඔයා හිතලා තියෙනවද? ජිවිතේට පුංචි පුංචි වටින දේවල් එකතු කර ගන්න උත්සහ කරන ඔයා, ඔයා ලඟම තියෙන ලොකු වටිනා කමකින් පිරුණු දේවල් අමතක කරනවද?

කඩේක තියෙන ලස්සනම සෙරෙප්පු දෙකක්, සපත්තු දෙකක් ඉල්ලලා ඔයා හයියෙන් අඩද්දී.. ඔයාගේ පුංචි කකුල් දෙකේ දාගෙන ඉන්න ආරක්ෂාව, ලස්සන තියෙන සෙරෙප්පු දෙක ඔයාට වටින්නැහැ. ඒත් ඔයා හිතලා බැලුවද ඔයාට වගේ කකුල් දෙකක් නැති කෙනෙක් සෙරෙප්පු දෙකක් ඉල්ලලා අඩන එක ගැන.

ඔයා අහලා තියෙනවද ඇමෙරිකාවේ ඇරිසොනාවෙන් බිහි වුණ අත් දෙකම අහිමිව ගිය ජෙසිකා ගැන. එයාට නැතිව ගිය අත් දෙක වෙනුවෙන් එයා අඬ අඬම හිටියා නම්, ජෙසිකව අදටත් දන්නේ ජෙසිකගෙ අම්මා විතරමයි. ජෙසිකා ලග ඉතුරු වෙල තිබුණ කකුල් දෙකට එයා වටිනා කමක් දුන්නා. ඒ වටිනා කම ජෙසිකව ලෝකේ දෑත් අහිමි පළමු ගුවන් නියමු වරිය වනතෙක් ගෙනිච්චා. එච්චරක්ද..? නැහැ, එයා අපි හැමෝටම කිවුවා ”තමන්ට වටිනා කමක් දෙන්න..” කියලා. ඔයා ඒ වටිනා කම ඔයාට දුන්නා නම් මේ ලෝකේම ඔයාගේ කියලා ජෙසික ඔප්පු කලා

ඔයා මුලින්ම ඔයාව අගය කරන්න පුරුදු වෙන්න.ඔයා වෙනුවෙන් ඔයගේ ලෝකේ වටිනා කම ඇති කරගන්න. ඔයාගේ හැම හැකියාවක්ම, දක්ෂකමක්ම ඔයා අගය කරන්න. ඔයාට අහිමි වුණ දේවල්, අහිමි වෙන දේවල් වලට වඩා ඔයා ලඟ තියෙන දේවල් වෙනුවෙන් සතුටු වෙන්න. ඒ දේවල් වෙනුවෙන් ජීවත් වෙන්න.ඔයාට අහිමි දේවල් වල නැති.., ඔයා ලඟ තියෙන දේවල් වල හොඳ දකින්න.

ඔයාගේ ඇස් දෙකේ කුංකුම තවරන්න කුංකුම ඉල්ලලා හඩා වැටෙද්දී, දෑසම අහිමි කෙනෙකුට කුංකුම වල වටිනා කමක් තියේද සිතන්න. ඔයා ඔයා ලඟ තියෙන දේ අගේ කරන්න. වටිනා කමක් දෙන්න. නැති දේවල් වලට වඩා තියෙන දේවල් ගැන සතුටු වෙන්න. එහෙම කරලා ඔයා බලගෙන ඉන්න ඔයාට නෑ කියන්න බැරි වෙන්න හැම දෙයක්ම ලැබෙයි.,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

මිරිවැඩි සඟලක් ඉල්ලා හැඩුවෙමි
පා යුග නැති ඔබ දකින තුරා..
කුංකුම අංජන ඉල්ලා හැඩුවෙමි
නෙත් යුග නැති ඔබ දකින තුරා..

මාවත කටු අතු බොරළු මතක නැත
දෙපා රැදුනු විට බුමුතුරුණු..
දොරකට යදියන් ඉදුල් යදින සඳ
මැදුරේ දෙසවන් අගුල් වැටී..

සඳ කිදුරන් ඇත සඳළු තලාවේ
රස මසවුළු වල සුවද පිරේ…
ඒ සද සුවඳට දෑස අයාගෙන
බත් ඇට ඇහිදිති පොඩි දරුවෝ..

මිරිවැඩි සඟලක්…..

දරුවන්ට නොකිය යුතු කතා

අම්මා තාත්තා නිරතුරුවම තමන්ගේ ප්‍රශ්න දරුවන් සමග කතා කරන්න පටන් ගත්තාම දරුවන්ට හැගෙන්නේ මොනවගේ දේවල්ද? ඔවුන් සිතන්න ගන්නවා තමනුත් මේවට වග කිව යුතුයි කියලා. ඔවුන් තමන් ගේ සුන්දර ළමා ලොවෙන් ටික ටික ඈත් වෙන්න පටන් ගන්නවා. තමන් දෙමාපියන්ට කරදර නොකර සිටිය යුතුයැයි සිතනවා. ඔබත් ඔබේ ප්‍රශ්න ගැන දරුවන්ට පැමිණිලි කරනවාද? ආයෙත් සිතන්න.