Tag Archives: children

ජීවිතය වෙනස් කරගන්න – පුංචි පාඩමක් 3 – පාට බැලූන්

විකුණුම් අඩු උනාම වෙළෙන්දෙක් පාට බැලූන් කීපයක් උඩට යවනවා. අහසේ බැලුන් උඩ යනවා දැක්කාම දරුවෝ දෙමාපියන්ට ඇවටිලි කරනවා බැලුමක් ඉල්ලලා. වට වෙලා හිටපු දරුවන්ට බැලුන් විකුණලා ඉවර උනු වෙළෙන්දාට කවුරු හරි තමන්ගේ අතින් අදින බව දැනුනා. බලන කොට පුංචි දරුවෙක්. වෙළෙන්දා පහත් වෙලා දරුවාට සවන් දුන්නා. උඩට යන බැලුන් අතර සුදු පාට නැති බව වටහා ගත්තා දරුවා “සුදු පාට බැලූන් උඩ යන්නේ නැත්තේ ඇයි?” වෙළෙන්දාගෙන් විමසුවා. ” බැලුන් උඩ යන්නේ පාට නිසා නෙමෙයි. බැලුම පුම්බලා තියෙන වායුව නිසා” වෙළෙන්දා වටහා දුන්නා. දරුවාගේ මූණට සිනාවක් ආවා. වෙළෙන්දා සුදු පාට බැලුමකට හීලියම් පුරුවලා දරුවාගේ අතට දුන්නා.

මේ පාඩම අපේ ජීවිතයටත් කොච්චර වටිනවාද? අපේ බාහිර රූපයට ලබා ගන්න පුළුවන් හැම දේම අපි දාලා යනවා. මේ බව හොඳටම වටහා ගන්න පුළුවන් කාලයක් මේ එන්නේ. අපි ඇතුළත ලස්සන ගැන කතා කරමු. සිතුවිලි වලින් ලස්සන වෙමු.

sanath gamage – new thoughts ,  සනත් ගමගේ සාරසිත්

අයින්ස්ටයින්ට වයලිනයක්

ඇල්බට් අයින්ස්ටයින්
ඇල්බට් අයින්ස්ටයින් පිළිබඳව ඔබේ සිතුවිල්ල කුමක්ද? ඔහු ලොව බිහිවූ විශිෂ්ටතම විද්‍යාඥයෙක්ද? එහෙමත් නැත්නම් ඉගෙනගන්න පුළුවන් කමක් නැති පල් මෝඩයෙක් ද? පුංචි අයින්ස්ටයින් දවසක් ගෙදර ආවේ ගුරුවරියගෙන් තුන්ඩු කෑල්ලකුත් අතින් ගෙන. එහි තිබුනේ මේ මැට්ටා ඉගෙන ගන්න බැරි කෙනෙක් ලෙස හංවඩු ගහලා. ආයෙත් ඔහු පාසල් නො එවන ලෙස කියා තිබුනා. නමුත් ඔහුගේ අම්මා මේ කතාව පිළිගත්තේ නැහැ. අම්මා මොකක් හෝ හේතුවකට පුංචි අයින්ස්ටයින් ට වයලිනයක් තෑගි දුන්නා. අයින්ස්ටයින් තමන්ගේ ජීවිතය පිළිබඳව කතා කරද්දි කියන්නේ වයලින් වාදනය ඔහුගේ මොළයේ හැකියාවන් වැඩි කළ බවයි. සංගීතයට කළ හැකි දේ බොහෝමයි. අපි මේ ගැන තවත් කතා කරමු.

Sarasith

මතක සිතුවමක් සකසමු

ඔබ මතක සිතුවම් පිළිබඳ ලිපිය කියවා මෙය කියවන්න.

ඕන දේවල්

කොළයක්
පාට පෑන්
ඔයාගේ මොළය

කරන විදිහ
1. දිගටම කියවන්න

පාඩම් කරන්න පහසුම මග – මතක සිතුවම් (Mind Mapping)

ඔයාට හෝම් වර්ක්(Home Work) වලට ගත කරන කාලය අඩකින් අඩු කරලා ටිකක් වැඩිපුර හිනාවෙන් ගතකරන බව හිතා ගන්න. ඔයා කළ යුතු ව්‍යාපෘතියට හොඳ ආරම්භයක් ලබා ගෙන ඉතා හොඳින් නිම කළ හැකි සූත්‍රයක් හොයා ගත්ත බව මවා ගන්න. හිතන්න ඔයා රහස් බලගතු මන්ත්‍රයක් ලැබුනොත් ගැටළු පහසුවෙන් විසඳන්නත්, මතකය වැඩි කරගන්නත්. ඇත්තටම දැන් මේ සිහිනය සැබෑවක් කර ගන්න ඔයාට පුළුවන්. ඒ බලගතු රහස් මංත්‍රය තමයි මතක සිතුවම් කියලා කියන්නේ.

Mind Mapping වලට නියමිත හරි සිංහල වචනයනම් මානසික අනුරූපිත වෙන්න ඕනි. හැබැයි මම මේ සඳහා යොදා ගන්නේ මතක සිතුවම් කියන වචනය. මම ඔබෙන් ඉල්ලනවා හොඳ නමක් යෝජනා කරන්න කියලා.

මොකක්ද ඇත්තටම මේ මතක සිතුවම්?
*** මතක සිතුවම් ඔබට අවශ්‍ය තොරතුරු මතකයට ඇතුල් කරන්නත්, නැවත ලබා ගන්නත් පුළුවන් පහසු ක්‍රමයක්
*** මතක සිතුවම් පාඩම් කිරීමෙ සහ පුණරීක්ෂණය කිරීමේ ඉක්මන් ප්‍රථිපළ පෙන්වන නවීන ක්‍රමයක්
***මතක සිතුවම් අළුත් අදහස් සහ ව්‍යාපෘති වඩා හොඳින් කර ගන්න පුළුවන් ක්‍රමයක්

මතක සිතුවම් කියන්නේ ඔබ ලබා ගන්නා තොරතුරු, වචන, පාට, ඉරි සහ චිත්‍ර මගින් සංවිධානය කරන ඔබේ ධාරණ ශක්තිය වැඩි කරන පහසු උපක්‍රමයක්. මතක සිතුවම් නිසා ඔයාට….
*** පහසුවෙන් මතක තබා ගන්න ,
*** නව අදහස් ඇති කරන්න,
*** හොඳ ප්‍රථිපළ ලබා ගන්න,
*** ඔබේ අදහස් සහ ජීවිතයම ක්‍රමානුකූළ කරන්න පුළුවන් විනෝදාංශයක්.
කොහොම උනත් අන්තිම ප්‍රථිපළය ඔයාගේ විනෝදය වැඩි වීම තමයි.

මතකද අපි කථා කරපු වම් මොළයේ සහ දකුණු මොළයේ වෙනස් කම්. අපිට ඉගෙන ගන්න තියෙන දෙයක සටහන් තබා ගන්න උනාම වැඩි පුර භාවිතා වෙන මොළය මොකක්ද?
බලන්න සටහනක් තියා ගන්න අපිට කරන්න වෙන දේවල්
ඉරි තියන කොළ
ලයිස්තුගත තොරතුරු
වචන
තර්කානුකූල බව
පංති කාමරේත් පේලි වලටම නේද? මොනා හරි දෙයක් මතකයෙන් ගන්න ඕනි උනාම වචනයි අංකයි ඔබ මතකයට නඟා ගන්න උත්සහ කරනවා නේද? මේ හැම එකක්ම වම් මොළයේ දක්ෂතා. ඒ කියන්නේ ඔයා මතකය සඳහා මේ ගතානුගතික ක්‍රම නිසා පාවිච්චි කරන්නේ මොළයේ ශක්තියෙන් හරි අඩක් විතරයි.

හැබැයි මතක සිතුවමක් නිර්මාණය කරන්න පටන් ගත්තාම, ඔයාට ප්‍රධාන අදහස සිතේ තියා ගෙන අතුරු හැම අදහසක්ම එකතු කරගන්න වෙනවා. එහෙම උනාම ඔයාගෙ මොළයේ කොටස් දෙකම පාවිච්චි කරන්නම වෙනවා. එහෙම උනාම ඒ මතකය ඉරා දාන්න හරිම අමාරුයි. එහෙම වෙන්න බලපාන ප්‍රධානම හේතුව තමයි මොළය හිතන්නේ වර්ණ සහ චිත්‍ර වලින් වීම.

මතකද ඔයාගේ හිත ගත් කෙනෙක්. මොනාද මතක් වෙන්නේ. ඔවු. එයගේ මූණ නේද? හිතන්න මෙහෙම. ඔයාගෙ ගෙදර අත හැරලා ඔයාට පිටරටකට යන්න වෙනවා. ඔයාට ඕනි ගෙදර තියන විදිහ මතක තියා ගන්න. කොහොමද මතක තියා ගන්නේ? සටහනක විදිහටද ලයිස්තුවක් විදිහටද? නෑ නෙද? ඔයා මතක තියා ගන්නේ සිතුවම් වලින්. මේ උපක්‍රමය පාවිච්චි කරාම පඩම් මතක තියා ගන්නත් ඔයාට හොඳට පහසුවෙන් පාඩම් කරන්න පුළුවන් වේවි. ට්‍රයි කරමුද?

අඳින විදිහ ඉගෙන ගන්න කලින් මේ ගැන ඔයාට හොඳ අවබෝධයක් ලබා ගන්න මම අන්තර්ජාලයෙන් හොයා ගත්ත මතක සිතුවම් කිහිපයක් පෙන්වන්නම්. මේවාගේ අයිතිය හා ගෞරවය ඒ වෙබ් අඩවි සංස්කාරක වරුන්ට හිමි වෙන්න ඕනි.

මෙන්න තවත් මතක සිතුවම් කිහිපයක්

අපි මතක සිතුවම් සකසන විදිහ අපි මීළඟ පාඩමෙන් ඉගෙන ගනිමු.

Sarasith by Sanath Gamage

විභාගය ජයගන්න නම්, හොඳින් නිදා ගන්න.

විභාගයක් ඉදිරියේදී තියනවා නම්, මුලින්ම කැප කරන්න වෙන්නේ නින්ද. විභාගය සහ නින්ද අතර තිබෙන්නේ ප්‍රතිලොම සම්බන්දයක්. විභාගයක් ජය ගන්න, ඔබේ බුද්ධි මට්ටම ප්‍රශස්තව තිබිය යුතුයි. විභාගයක් කියන්නේ ඔබ පාඩම් කරපු දේ නැවත ලිවීමක් විතරක් නම්, නිදි මරාගෙන පාඩම් කරලා ඒ ටික සියල්ල විභාග මධ්‍යස්ථානයේදී ලියගන්න පුළුවන්. ජය ගන්නත් පුළුවන්.

ඒත් විභාගයක් කියන්නේ වැමෑරීම නෙමෙයි. විභාගයකදී ගැටළු අවබෝදය සහ විසඳීම අනිවාර්ය වෙනවා. අද අපි ඉදිරියේ දකින්න තියෙන ප්‍රදාන ගැටළුවක් තමයි හොඳින් පාඩම් කරන ළමුන් විභාග වලින් බලාපොරොත්තු වූ තරම් හොඳ මට්ටමක් කරා ළඟා වී නොතිබීම. ඒත් විභාගයක් කියන්නේ වැමෑරීම නෙමෙයි. විභාගයකදී ගැටළු අවබෝදය සහ විසඳීම අනිවාර්ය වෙනවා. අද අපි ඉදිරියේ දකින්න තියෙන ප්‍රදාන ගැටළුවක් තමයි හොඳින් පාඩම් කරන ළමුන් විභාග වලින් බලාපොරොත්තු වූ තරම් හොඳ මට්ටමක් කරා ළඟා වී නොතිබීම. මේ ගැටළුව සඳහා නින්ද සහ බුද්ධිය අතර තියෙන මේ ප්‍රතිලෝම සම්බන්දයත් වග කිව යුතුයි.

නිදි මැරීම බුද්ධි මට්ටම අඩු කරන්න හේතු වන බව වෛද්‍යවරුන් සොයා ගෙන තිබෙනවා. මේ තත්වය අපි ඉදිරියේ වඩාත් වැඩි අභියෝගයක් එල්ල කරනවා. ඒ තිබෙන කාලය වඩාත් හොඳින් පාවිච්චි කිරීම. විභාගය කිට්ටු වෙන්න වෙන්න නින්ද අඩු කළ යුතු නැහැ. විභාගයට පෙර දින අනිවාර්යයෙන්ම හොඳින් නිදා ගත යුතුමයි. මේ සාකච්චාමය වැඩ සටහන මේ පිළිබඳව තව දුරටත් සාකච්චා කරනවා.

කෙටි කාලීන මතකය සහ දිගු කාලීන මතකය

ඔබ ලබා ගන්නා තොරතුරු තත්පර කීපයක සිට විනාඩි කිහිපයක් ඔබේ මතකයේ තිබී එය අමතක වීමට පුළුවන්. දුරකථන අංක කිහිපයක් එකින් එක කියවා එය භාවිතා කර ඇමතුම් ලබා ගන්නා මොහොතක් ගැන මෙනෙහි කරන්න. එම කාර්ය්‍ය කිරීමට එම අංක මතකයේ තිබුනත් විනාඩි කිහිපයකට පසුව එම අංක ඔබේ මතකයෙන් ගිලිහි යයි. පහසුවෙන් බිඳෙන සුළු කෙටි කාලීන මතකයට හැම දුරකතන අංකයක්ම මතක තබා ගැනීමට සිදු වුනොත් ඉතාම කෙටි කාලයකින් එම මතක ගබඩාව පිරී යාවි. එම නිසා කෙටි කාලීන මතකයේ ස්වභාවයම එම තොරතුරු අමතක කර දැමීමයි.

ඔබට සාමාන්‍යයෙන් එක් වර පහසුවෙන් තබා ගත හැක්කේ දත්ත හතරක් පමණයි. ඒ ප්‍රමාණය දොළහක් වුනොත් ටිකක් අපහසු වෙනවා. ඔබට දත්ත 150ක් මතක තබා ගන්න නම් අපි වෙනත් උපක්‍රමයක් පාවිච්චි කරන්න වෙනවා. මේ චේදයේ මුල් වාක්‍ය දෙකේ අකුරු 150 කට වඩා වැඩියි. හැබැයි ඒ වාක්‍ය දෙක මතක තබා ගැනීම පහසුයි. ඔබේ කෙටිකාලීන මතකයට මේ හැකියාව ලැබුනේ ඒ අකුරු වලට අරුතක් එක් වූ නිසා. ඔබට මතකයට ගත යුතු දේ වලට අරුතක් දෙන්න. එවිට මතක තබා ගැනීම පහසු වේවි.

ඔබ දුරකතන අංකයක් පාවිච්චි කරන විදිහටම ඔබේ පාඩම් මතක තබා ගන්න උත්සහ කරනවා නම් ඒ පාඩම් වලටත් අත්වන ඉරණම ඔබ වටහා ගන්න ඇති. 0773658658 අංකය අංකිත දහයම මතක තබා ගැනීමට එය වඩා හොඳින් සංවිධානය කර ගත යුතුයි. 0773 658 658 ලෙස අංකිත වෙන් කර ගත් විට එය වඩාත් පහසු වේවි. අංක රිද්මයට කියන්න පුළුවන් උනාම මතක තබා ගැනීමේ හැකියාව තවත් වැඩි වෙනවා. කෙටි කාලීන මතකය වැඩි කරගන්න පුළුවන් හොඳ ක්‍රීඩාවක් ඔබට අන්තර් ජාලයේදී කරන්න පුළුවන්. බ්‍රේන් වර්ක්ෂොප් වෙබ් අඩවිය ඔබට මේ සඳහා යොදා ගන්න පුළුවන්.

අපි ඉදිරියේ ඇති අභියෝගය අවශ්‍ය තොරතුරු දිගු කාලීන මතකයට ගැනීමයි. අපි මේ ගැනත් කථා කරමු.

Sanath Gamage
සනත් ගමගේ

ක්‍රියාත්මක වෙන්න

වඩා වැදගත් වෙන්නේ අපි සිතන දෙය, අපි දන්නා දෙය හෝ අපි විශ්වාස කරන දෙය නොවෙයි. අවසානයේදී වඩාත් වැදගත් වෙන්නේ අපි කළ දෙයයි. දැන්මම ක්‍රියාත්මක වෙන්න.
– ජෝන් රස්කින් (ඉංග්‍රීසි ලේඛක) John Ruskin

මිරිවැඩි සඟළක් ඉල්ලා හැඩුවෙමි

ඔයාට ඔයා ලඟ තියෙන දේවල් කොච්චර නම් වටිනවද කියලා මට කියන්න. ඔයාගේ මුහුණ වගේ ලස්සන මුහුණක් වෙන නෑ කියලා ඔයා හිතලා තියෙනවද? ජිවිතේට පුංචි පුංචි වටින දේවල් එකතු කර ගන්න උත්සහ කරන ඔයා, ඔයා ලඟම තියෙන ලොකු වටිනා කමකින් පිරුණු දේවල් අමතක කරනවද?

කඩේක තියෙන ලස්සනම සෙරෙප්පු දෙකක්, සපත්තු දෙකක් ඉල්ලලා ඔයා හයියෙන් අඩද්දී.. ඔයාගේ පුංචි කකුල් දෙකේ දාගෙන ඉන්න ආරක්ෂාව, ලස්සන තියෙන සෙරෙප්පු දෙක ඔයාට වටින්නැහැ. ඒත් ඔයා හිතලා බැලුවද ඔයාට වගේ කකුල් දෙකක් නැති කෙනෙක් සෙරෙප්පු දෙකක් ඉල්ලලා අඩන එක ගැන.

ඔයා අහලා තියෙනවද ඇමෙරිකාවේ ඇරිසොනාවෙන් බිහි වුණ අත් දෙකම අහිමිව ගිය ජෙසිකා ගැන. එයාට නැතිව ගිය අත් දෙක වෙනුවෙන් එයා අඬ අඬම හිටියා නම්, ජෙසිකව අදටත් දන්නේ ජෙසිකගෙ අම්මා විතරමයි. ජෙසිකා ලග ඉතුරු වෙල තිබුණ කකුල් දෙකට එයා වටිනා කමක් දුන්නා. ඒ වටිනා කම ජෙසිකව ලෝකේ දෑත් අහිමි පළමු ගුවන් නියමු වරිය වනතෙක් ගෙනිච්චා. එච්චරක්ද..? නැහැ, එයා අපි හැමෝටම කිවුවා ”තමන්ට වටිනා කමක් දෙන්න..” කියලා. ඔයා ඒ වටිනා කම ඔයාට දුන්නා නම් මේ ලෝකේම ඔයාගේ කියලා ජෙසික ඔප්පු කලා

ඔයා මුලින්ම ඔයාව අගය කරන්න පුරුදු වෙන්න.ඔයා වෙනුවෙන් ඔයගේ ලෝකේ වටිනා කම ඇති කරගන්න. ඔයාගේ හැම හැකියාවක්ම, දක්ෂකමක්ම ඔයා අගය කරන්න. ඔයාට අහිමි වුණ දේවල්, අහිමි වෙන දේවල් වලට වඩා ඔයා ලඟ තියෙන දේවල් වෙනුවෙන් සතුටු වෙන්න. ඒ දේවල් වෙනුවෙන් ජීවත් වෙන්න.ඔයාට අහිමි දේවල් වල නැති.., ඔයා ලඟ තියෙන දේවල් වල හොඳ දකින්න.

ඔයාගේ ඇස් දෙකේ කුංකුම තවරන්න කුංකුම ඉල්ලලා හඩා වැටෙද්දී, දෑසම අහිමි කෙනෙකුට කුංකුම වල වටිනා කමක් තියේද සිතන්න. ඔයා ඔයා ලඟ තියෙන දේ අගේ කරන්න. වටිනා කමක් දෙන්න. නැති දේවල් වලට වඩා තියෙන දේවල් ගැන සතුටු වෙන්න. එහෙම කරලා ඔයා බලගෙන ඉන්න ඔයාට නෑ කියන්න බැරි වෙන්න හැම දෙයක්ම ලැබෙයි.,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

මිරිවැඩි සඟලක් ඉල්ලා හැඩුවෙමි
පා යුග නැති ඔබ දකින තුරා..
කුංකුම අංජන ඉල්ලා හැඩුවෙමි
නෙත් යුග නැති ඔබ දකින තුරා..

මාවත කටු අතු බොරළු මතක නැත
දෙපා රැදුනු විට බුමුතුරුණු..
දොරකට යදියන් ඉදුල් යදින සඳ
මැදුරේ දෙසවන් අගුල් වැටී..

සඳ කිදුරන් ඇත සඳළු තලාවේ
රස මසවුළු වල සුවද පිරේ…
ඒ සද සුවඳට දෑස අයාගෙන
බත් ඇට ඇහිදිති පොඩි දරුවෝ..

මිරිවැඩි සඟලක්…..

දරුවන්ට නොකිය යුතු කතා

අම්මා තාත්තා නිරතුරුවම තමන්ගේ ප්‍රශ්න දරුවන් සමග කතා කරන්න පටන් ගත්තාම දරුවන්ට හැගෙන්නේ මොනවගේ දේවල්ද? ඔවුන් සිතන්න ගන්නවා තමනුත් මේවට වග කිව යුතුයි කියලා. ඔවුන් තමන් ගේ සුන්දර ළමා ලොවෙන් ටික ටික ඈත් වෙන්න පටන් ගන්නවා. තමන් දෙමාපියන්ට කරදර නොකර සිටිය යුතුයැයි සිතනවා. ඔබත් ඔබේ ප්‍රශ්න ගැන දරුවන්ට පැමිණිලි කරනවාද? ආයෙත් සිතන්න.